Literatuur als vernieuwend, vormend vak

‘Goede Literatuur bezit het vermogen ons met andermans ogen te laten zien.’ Gerrit Komrij. Mijn naam is Justine Zuidgeest. Ik geef sinds 1999 Nederlands, sinds acht jaar op een havo/vwo-school in Haarlem. Onderdeel van het vak Nederlands, maar ook van de andere talen is Literatuur. Leerlingen lezen bij Nederlands boeken van Nederlandstalige schrijvers, bij Duits van Duitse schrijvers enzovoort. Stromingen worden versnipperd aangeboden, vaak niet gelijktijdig bij de diverse talen. Het gevolg is dat het onderdeel literatuur veel minder waarde heeft dan het zou moeten hebben, niet alleen volgens mijzelf. Zo las ik gisteren in het Vlaamse tijdschrift Knack een oproep om Literatuur verplicht te maken voor alle geneeskundestudenten. Literatuur? Bedoelen ze niet vakliteratuur? Nee, zeker niet. ‘Goede romans maken je een beter arts. Ze helpen je de patiënt te begrijpen, er empathie voor op te brengen’. Hoe organiseer je het aanbod van literatuur zo, dat het een ereplaats krijgt in het schoolleven van de leerlingen? Hoe maak je het een alomvattend levensvak, dat leerlingen niet alleen iets bijbrengt over de verhalen die auteurs hebben opgeschreven, maar ook over de wereld, andere culturen, filosofische denkbeelden en vooral: zichzelf, het meest boeiende onderwerp voor een tiener. Leeftijdgenoten, die zijn ook interessant. Praten met klasgenoten, over boeken waarin herkenbare of verontrustende dingen staan. Dat raakt aan het wezen van de mens. Mijn ‘missie’, mijn project, is het ontwikkelen van een apart vak waarin literatuur in vertaling gelezen mag worden, waardoor we kunnen uitbreiden naar Japanse en Spaanstalige boeken. Hoe mooi is het om voor de leerlingen een totaalvak te maken, waarin ook links gelegd worden met kunst, met geschiedenis en met ckv? Aansprekende opdrachten moeten de leerlingen actief houden, praten over de boeken scherpt de geest; ‘het gesprek over literatuur leidt tot productieve uitwisseling van ideeën en zienswijzen’, aldus Knack. Nieuw is het kernwoord van het ontwikkelfonds. Welnu: ‘Echte literatuur is iets nieuws, wat nieuw blijft’. (Ezra Pound);None;None