Beschavingsspel: Onderzoekend Leren in de praktijk

;

Als praktische invulling van de maatschappelijk en educatief hoog geagendeerde, maar vooral theoretisch uitgewerkte 21ste-eeuwse vaardigheden, hebben wij het Beschavingsspel ontwikkeld. Deze vorm van onderzoekend leren (wij hebben inmiddels andere vergelijkbare vruchtbare narratieven ontwikkeld) belichaamd een succesvolle synthese van theorie en praktijk.

Uitgegaan wordt van de Bloom/Gardner matrix. In dit schema worden acht verschillende intelligentietypes gekoppeld aan zes in abstractie oplopende denkniveaus. De samenstelling van de groepjes waarmee onderzoekend wordt geleerd, is zo heterogeen mogelijk; in elk groepje worden zoveel mogelijk verschillende intelligentietypen en denkniveaus gecombineerd.
De onderzoeksvragen die de leerlingen op basis van deze matrix krijgen voorgeschoteld, voorzien in een breed spectrum van manieren van leren en denken. Daardoor is er voor leerlingen veel ruimte hun 21ste eeuwse vaardigheden te ontwikkelen en aan te scherpen. We werken met een narratief van waaruit de leerkracht elke twee weken aan de kerndoelen gekoppelde onderzoeksvragen stelt en deze in een betekenisvolle context plaatst. De vragen worden onderzocht en de bevindingen ervan gepresenteerd. De praktijk wijst uit dat de bevindingen van de leerlingen bij het doen van hun eigen onderzoek een groot aantal nieuwe, uit de klas zelf voortkomende, onderzoeksvragen genereert. Deze onderzoeksvragen worden door de leerkracht geïnventariseerd en, eventueel geherformuleerd, aan de klas ter verdere verdieping aangeboden. Zo voorziet een klas zichzelf van een actueel, flexibel, en een bij de interesse van de groep aansluitend lesaanbod.De leerlingen, zich bewust van hun leerproces,  ervaren hoe motiverend het is om eigenaarschap te hebben van hun onderwijs.

Er is een betekenisvolle context bedacht door alle opdrachten in een algemeen narratief te plaatsen. Door open vragen te stellen en veel ruimte te laten voor eigen inbreng en initiatief proberen we het zoeken naar creatieve oplossingen te stimuleren. Er moet nagedacht worden over keuzes die gemaakt moeten worden, daarmee leren we een kritische houding aan. Niet alleen tegenover de informatie die wordt verzameld, maar ook tegenover elkaar. Zelf nadenken blijft het credo.
Door leerlingen eigenaar te maken van hun eigen leren is de opbrengst vele malen hoger. Inhoudelijk én qua vorm blijken de kinderen originele en ongelofelijk gevarieerde invalshoeken te kunnen bedenken om een opdracht uit te voeren.
Een andere vaardigheid die in deze vorm steeds wordt aangesproken, is samenwerken. Omdat vrijwel alle opdrachten in meer of mindere mate een vorm van samenwerken vereisen, moeten kinderen zich dat (leren) eigen (te) maken. Met deze manier van leren ziet iedereen in de klas nu in dat lessen over samenwerken onmisbaar zijn geworden. Er wordt een gemeenschappelijk doel nagestreefd (zie competitief element) dat veel beter gerealiseerd kan worden door effectieve samenwerking.
Niet alleen de kinderen worden beter van een dergelijke manier van onderwijs geven. Wij als leerkracht worden erg blij en enthousiast als we AL onze leerlingen op hun eigen niveau en met hun eigen talent zien groeien en actief zien deelnemen aan de opdrachten die we bedacht hebben. Wij worden nog eens extra gestimuleerd na te denken over ons onderwijs en krijgen nieuwe energie van het enthousiasme waarmee de kinderen in en buiten het klaslokaal aan de slag gaan.

;None